(Talents.vn) – Nhà điêu khắc Đinh Công Đạt cho biết các sáng tạo của mình bị nhái rất nhiều trong suốt hơn 1 thập kỷ qua nhưng việc tác phẩm nhái lại được giới thiệu ở bảo tàng là điều không thể chấp nhận được.
Ngày 27/8, trang Facebook chính thức của Bảo tàng Mỹ thuật đương đại Tây Nguyên (Đắk Lắk) – bảo tàng ngoài công lập, nằm trong quần thể khu nghỉ dưỡng, đã giới thiệu tác phẩm The Monk của họa sĩ Lê Minh Trí, miêu tả hình tượng một nhà sư ngồi thiền với dáng vẻ an nhiên, đôi tay chắp trước ngực, gương mặt trầm tĩnh. Tác phẩm gây chú ý bởi những mảng màu rực rỡ, cấu trúc hình học đa dạng, đan xen như tranh ghép mosaic.
Tuy nhiên, ngay khi được đăng tải, bài viết đã vấp phải nhiều ý kiến phản hồi từ công chúng và giới nghệ sĩ. Nhiều bình luận cho rằng The Monk có sự tương đồng đáng kể với tác phẩm điêu khắc của nhà điêu khắc Đinh Công Đạt từng công bố từ năm 2002 bởi sự giống nhau từ ý tưởng cho đến tạo hình.
Không thể để tác phẩm nhái lọt ‘ngôi đền thiêng của nghệ sĩ’
Nhà điêu khắc Đinh Công Đạt cho rằng, The Monk là tác phẩm sao chép ý tưởng sáng tạo của ông. Tác phẩm này lần đầu được ông công bố năm 2002, triển lãm tại Việt Nam và Mỹ từ năm 2004, sau đó có nhiều phiên bản khác nhau được đưa ra thị trường.
“Tác phẩm của tôi bị sao chép nhiều đến mức tôi không quan tâm nữa. Nhưng khi một tác phẩm nhái lọt vào bảo tàng – ngôi đền thiêng của các nghệ sĩ thì câu chuyện hoàn toàn khác. Bảo tàng không thể là nơi trưng bày tranh giả, tranh nhái” – Đinh Công Đạt bức xúc chia sẻ.
Theo ông Đạt, kể cả trong trường hợp đăng ký bản quyền đầy đủ hiện tượng sao chép cũng không bao giờ chấm dứt: “Người xâm hại cùng lắm xin lỗi, còn quyền lợi của nghệ sĩ chẳng được bảo vệ bao nhiêu. Chính vì thế, nhiều khi tôi chán không còn muốn đăng ký nữa. Mà đăng ký bản quyền cũng chỉ bảo hộ chính xác một tác phẩm, những biến tấu na ná lại phải làm thủ tục kiểu dáng công nghiệp. Quy trình này kéo dài ít nhất 2 năm, rất phức tạp, khiến nghệ sĩ khó mà kham nổi”.
Ông Đạt cũng dẫn thông lệ quốc tế để so sánh: “Ở nhiều nước, từ khi nghệ sĩ ký tên vào tác phẩm, bản quyền đã được xác lập, bất kể có đăng ký hay không. Điều này phù hợp với thực tế, bởi có những tác phẩm vừa ra đời đã bị sao chép ngay hoặc như những bức ảnh thời sự chỉ vài phút sau khi đăng lên đã bị chia sẻ khắp nơi, làm sao kịp đăng ký. Việc đăng ký chỉ là thủ tục thuận tiện cho việc hành pháp, chứ không phải điều kiện bắt buộc để tác phẩm được bảo hộ”.
Nhà điêu khắc Đinh Công Đạt nhấn mạnh, ở bất kỳ quốc gia nào, nền tảng pháp luật là trụ cột để vận hành xã hội. Nhưng ngay cả những hệ thống tư pháp phát triển nhất cũng không thể bao quát, điều chỉnh ngay mọi tình huống mới phát sinh.
“Cuộc sống luôn biến động, luật pháp cần thời gian để hoàn thiện. Khoảng trống đó chỉ có thể được điều chỉnh bằng đạo lý, bằng thái độ ứng xử của xã hội. Ngày nay, dư luận xã hội – nhờ sức mạnh của Internet và mạng xã hội có thể lên tiếng để bảo vệ cái đúng, phê phán cái sai. Đó là thứ điều tiết công bằng nhất, bên cạnh luật pháp”, ông Đạt nhấn mạnh.
Ông cho rằng, vấn đề bản quyền không chỉ cần cải thiện ở góc độ pháp lý để tiệm cận thông lệ quốc tế mà còn cần dựa vào đạo đức sáng tạo và sự lên tiếng mạnh mẽ của cộng đồng: “Chúng ta chỉ cần suy nghĩ như những con người bình thường sẽ thấy việc sao chép, xâm hại ý tưởng là điều không nên làm. Và khi xã hội có thái độ rõ ràng hành vi sai trái mới bị hạn chế”.
0 Nhận xét